Pochodzenie
Pieprze jest od wieków niekwestionowanym królem egzotycznych przypraw. Jego ojczyzną jest Azja - "kraina, gdzie pieprz rośnie" jak ją dawniej określano. W czasach, gdy Arabowie handlowali przyprawami, a także w późniejszych stuleciach, słowem "pieprz" określano wszystkie egzotyczne przyprawy. Owoc pieprzu jest prastarą przyprawą dietetyczną i lekiem ludów Dalekiego Wschodu. Pierwsze plantacje pieprzu założono przypuszczalnie już 1000 lat p.n.e. w zachodnich Indiach, na terenach obecnego stanu Bombaj. Stamtąd, już jako roślina uprawna, pieprz został przeniesiony do innych części Indii, a później wraz z wędrówkami ludności na Wyspy Archipelagu Malajskiego. Pierwsze informacje i próbki tej przyprawy przynieśli do Europy żołnierze Aleksandra Wielkiego. W czasach Cesarstwa Rzymskiego przyprawa była już znana w całym basenie Morza Śródziemnego. W okresie Średniowiecza to właśnie pieprz był najważniejszym powodem, dla którego hiszpańscy i portugalscy odkrywcy organizowali wyprawy morskie. W tamtych też czasach pieprz znajdował się często wśród kosztownych i bardzo mile widzianych prezentów dla panujących książąt, papieży, biskupów oraz innych osobistości. Ze względu na swoją wartość odgrywał bardzo ważną rolę w handlu całego okresu średniowiecza. Pieprz był tak drogi, że Anglicy do aromatyzowania potraw ziołowych zaczęli używać substytutów tej przyprawy. Służył często jako środek płatniczy, a niekiedy ustalano nawet wysokość zobowiązań stron umowy według wartości odpowiadającej ilości tego surowca. Przez wieki pieprz był "walutą wymienialną" zarówno na Wschodzie, jak i Zachodzie. Był symbolem kupców, którzy handlowali przyprawami a równocześnie świadectwem ich zamożności.
Obecnie pieprz uprawiany jest w wielu tropikalnych krajach, rośnie na plantacjach i wymaga ciężkiej, ręcznej pracy. Pieprz czarny to wieloletnie pnącze, dorastające nawet do 15 m wysokości, o ciemnozielonych liściach i białych kwiatach zebranych w długie, zwisające, kłosowate kwiatostany. Roślina ta rośnie wspinając się po wysokich tyczkach albo drzewach sadzonych dla ocienienia plantacji innych roślin, na przykład kawy. Jak wcześniej wspomniano jest kilka "gatunków" pieprzu: czarny, biały i zielony. Wszystkie trzy to owoce jednej i tej samej rośliny, ale zbierane w różnych fazach dojrzałości i poddawane nieco innej obróbce. Ziarna pieprzu czarnego to niedojrzałe owoce, które suszy się rozłożone na słońcu. Pod wpływem promieni słonecznych stają się czarne, twarde i bardziej pomarszczone niż inne postacie pieprzu. Ziarna pieprzu zielonego to niedojrzałe owoce pieprzu czarnego liofilizowane albo przechowywane w słonej zalewie lub occie. Ziarna pieprzu białego to dojrzałe owoce pieprzu, które po zebraniu usypuje się w stosy, nakrywa kocami i pozostawia na kilka dni. W wyniku zachodzącej fermentacji, zewnętrzne, mięsiste warstwy owocni miękną i dają się łatwo usunąć. Otrzymane w ten sposób szare pestki myje się, odsącza na sitach i suszy na słońcu, aż staną się żółtawobiałe. Oprócz pieprzu czarnego znany jest jeszcze pieprz długo kłosy i kubeba. W sklepach możemy znaleźć również "pieprz czerwony". Są to owoce rośliny Schinus molle, która nie jest nawet spokrewniona z rodziną pieprzowatych. Jednak ze względu na wygląd owoców, do złudzenia przypominających typowy pieprz, tylko o innym kolorze, również jest tak nazywana. Pieprz czerwony ma kruchą zewnętrzną część owocni i drobną pestkę wewnątrz. W smaku jest bardziej aromatyczny i mniej ostry. Wszystkie pieprze różnią się również nieco smakiem i zapachem. Czarny pieprz ma korzenny, "leśny" zapach i ostry smak. Biały pieprz ma smak mniej palący i bardziej subtelny niż czarny. Zielony pieprz również nie jest palący i ma wyszukany, wyrazisty, odświeżający smak. Pieprz długo kłosy przypomina w smaku czarny, ale jest nieco mniej ostry i lekko słodkawy.
W kuchni
Zastosowanie kulinarne pieprzu jest nieograniczone. Dodajemy go właściwie do każdej potrawy. Świetnie komponuje się z różnymi rodzajami mięs: wieprzowiną, wołowiną, baraniną czy jagnięciną. Idealnie pasuje także do ryb. Każda zupa z odrobiną pieprzu nabierze wspaniałego aromatu i smaku. Chętnie przyprawiamy nim również potrawy z jaj, ciepłe i zimne sosy. Śladową ilość pieprzu zielonego możemy dodawać do deserów.
Właściwości
Nie sposób jest wymienić wszystkie właściwości pieprzu. Jego zastosowanie jest bowiem bardzo szerokie. Pieprz, poprzez pobudzanie wydzielania soków trawiennych, wspomaga proces trawienia i jest pomocny we wszelkiego rodzaju dietach. Ponadto pieprz wspomaga ukrwienie tkanek, działa dezynfekcyjnie i przeczyszczająco. Odpowiednio spreparowany i podany może być lekarstwem na bóle głowy, stawów i mięśni, wysoką gorączkę. Wzmacnia mięśnie, działa wykrztuśnie i przeciwzapalnie, głównie w schodzeniach układu moczowego i dróg rodnych.
