Pochodzenie
Imbir już ponad 3000 lat temu był uprawiany w tropikalnych regionach Azji. Stamtąd przewieziony przez Fenicjan dotarł nad Morze Śródziemne - początkowo jako środek płatniczy. Przez następne lata Aleksandria była najważniejszym ośrodkiem importu imbiru. Już w I wieku n.e. rzymski smakosz Caelius Apicius polecał go do sosów, mięsa i drobiu, a także jako dodatek do aromatycznych soli. W XIII wieku Arabowie przenieśli imbir do Afryki Wschodniej, Portugalczycy na początku XVI wieku - do Afryki Zachodniej, a Hiszpanie - na wyspy Morza Karaibskiego. W średniowiecznej Francji i Anglii z imbirowymi piernikami związanych było wiele ludowych tradycji, zaś w starych angielskich książkach kucharskich znaleźć można kilkanaście przepisów na piernik z dodatkiem imbiru. Dziś imbir jest przyprawą znaną na całym świecie i obowiązkową w każdej kuchni. Zwłaszcza może przydać się do przyrządzania popularnych u nas i niezwykle aromatycznych potraw kuchni chińskiej.
Najwyższej jakości gatunek tej przyprawy pochodzi z plantacji na Jamajce. Otóż ta wieloletnia roślina osiąga wysokość 1 metra i tworzy grube, bulwiaste, palczasto rozgałęzione kłącza, z których wyrastają lancetowate liście, a pośród nich krótkie pędy zakończone żółtymi kwiatami przypominającymi kwiaty irysa. Jadalną cześć imbiru stanowią właśnie kłącza, które możemy kupić zarówno w całości, jak i sproszkowane. Imbir ma specyficzny, silny aromat z odświeżającą "leśną", nieco słodkawą nutą, zaś w smaku jest palący i lekko gorzki. Ów ostry smak i zapach zawdzięcza dużej ilości olejków eterycznych: gingerolu, zingeronu i citralu oraz żywicy. Zbiór imbiru rozpoczyna się gdy jest on jeszcze niedojrzały, tzn. po 5-6 miesiącach od posadzenia i takie korzenie najlepsze są do bezpośredniego użycia lub do konserwowania. Jeśli jednak chcemy uzyskać aromatyczną przyprawę w postaci proszku, musimy poczekać kilka miesięcy, aż roślina dojrzeje - wtedy korzenie nabierają bardziej ostrego smaku i są bardziej włókniste.
W kuchni
Przyprawa jest dodawana do potraw słodkich oraz pikantnych, zwłaszcza do zup, pieczonego mięsa wieprzowego, dziczyzny, baraniny, a także do ryżu, jajek, deserów, kompotów. Imbiru używa się również do marynowanych ogórków lub dyni. Jako składnik mieszanki curry nadaje jej niepowtarzalny charakter orientu. Właśnie w krajach azjatyckich imbir jest najbardziej popularny, dodawany do wielu potraw z warzyw, a nawet stosowany jako afrodyzjak. Stosuje się również do domowych wypieków: pierników, ciastek i herbatników oraz do produkcji angielskiego piwa imbirowego ("ginger ale") albo amerykańskiej lemoniady imbirowej. Znany jest również napój "ginger wine" z drożdżami, cukrem, cytryną, rodzynkami i pieprzem, który wymieszany z whisky daje tzw. "whisky mac". Tak szerokie zastosowanie imbiru wynika z różnorodności postaci w jakich może on występować. Obok najpopularniejszego w naszej części świata imbiru mielonego, roślina ta może być stosowana w postaci świeżych kłączy nazwanych "zielonym imbirem", z których można przyrządzać m.in. herbatę. Imbir występuje również w postaci suszonych kawałków korzenia - duszone pod przykryciem są wyśmienite. Na straganach w Chinach i Hongkongu możemy spotkać imbir konserwowany - aby uzyskać najlepszy smak miękkie i niedojrzałe kłącza umieszcza się w zalewie z cukru. W Japonii konserwuje się odmiany różowego lub czerwonego imbiru, by następnie dodać go do sushi, którego pełnym smakiem można rozkoszować się dopiero po przegryzieniu imbiru zamoczonego w sosie sojowym.
Właściwości
"Właściwością imbiru jest rozgrzewanie zziębniętego żołądka i wspomaganie trawienia" - tak pisał w 1640 roku zielarz John Parkinson w swym dziele Theatrum Botanicum. I rzeczywiście tradycyjna "wschodnia" medycyna poleca aromatyczny olejek imbirowy jako środek na wszelkie objawy niestrawności. W naszych czasach i szerokościach geograficznych również docenia się zalety lecznicze herbaty z imbirem, która doskonale poprawia krążenie.
